Transkraniyal Manyetik Uyarım (TMS / TMU) Tedavisi
Transkraniyal Manyetik Uyarım (TMS), beynin belirli bölgelerine manyetik alanlar uygulanarak sinir hücrelerinin aktivitesini etkilemeyi amaçlayan, cerrahi olmayan bir yöntemdir. Uygulama sırasında herhangi bir anesteziye gerek duyulmaz.
TMS tedavisi, nörolojik ve bazı psikiyatrik hastalıklarda destekleyici bir yöntem olarak planlanabilir. Tedavi süreci, hastanın klinik durumu ve nörolojik değerlendirme sonuçlarına göre kişiye özel olarak belirlenir.
Uygulama öncesinde ayrıntılı hekim muayenesi yapılır ve hastaya uygunluğu değerlendirilir. TMS, uzun süreli tedavi veya düzenli oturumlar gerekebilir. Bu nedenle, TMS genellikle bir nörolog tarafından yönlendirilen bir tedavi planının bir parçası olarak kullanılır.
Depresyon Tedavisi: Özellikle tedaviye dirençli majör depresyon vakalarında kullanılır. TMS, beynin duygusal düzenleme ile ilgili bölgelerini uyararak depresyon semptomlarının hafifletilmesine yardımcı olabilir.
Migren Tedavisi: Migren ataklarını hafifletmek veya sıklığını azaltmak için TMS kullanılabilir.
Nörolojik Bozukluklar: Parkinson hastalığı, demans, bunama, Alzheimer, epilepsi, migren gibi nörolojik bozuklukların tedavisinde ve araştırmalarında kullanılır.
Nöropatik Ağrı: Kronik ağrı sendromları ve nöropatik ağrıların yönetiminde kullanılabilir.
TMS, bir uzman tarafından uygulanan non-invaziv bir tekniktir ve genellikle bir oturum sırasında birkaç dakika sürebilir. Cihaz, hastanın kafa derisine yerleştirilen bir bobin aracılığıyla manyetik alanları oluşturur. Bu alanlar, sinir hücrelerini uyararak beyin aktivitesini değiştirir. Tedavi sıklığı ve süresi, kullanılan protokole ve tedavi amaçlarına bağlı olarak değişebilir.
TMS Tedavisi Nedir? Hangi hastalıklarda fayda sağlar? TMS – TMU* Tedavisi Nedir?
TMS Transkraniyal manyetik uyarım tedavisidir. TMS tedavisi sırasında güçlü manyetik akımlar hastanın kafatası üzerine uygulanarak beyin hücrelerinde elektrokimyasal değişim sağlanır.
*TMU : Transmanyetik Uyarım Tedavisidir ve TMS ile aynı anlamda kullanılır.
TMS hangi hastalıkların tedavisinde kullanılır?
TMS 2008 yılında depresyon, 2013 yılında migren hastalığı tedavisi için ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından ruhsat almıştır. Ayrıca ABD ve Avrupa’da inme, parkinson, demans, epilepsi, kronik ağrı bozukluğu, distoni, multiple skleroz, panik bozukluk, obsesif kompülsif bozukluk, öğrenme bozuklukları, kekemelik, kulak çınlaması, bağımlılık tedavisi gibi birçok alanda güvenle kullanılmaktadır.
Klinik çalışmalar tekrarlayan manyetik uyarım tedavisinin güvenli ve etkili olduğunu göstermiştir.
TMS tedavisinin diğer tedavilerden farkı nedir?
TMS tedavisi girişimsel bir işlem değildir, işlem sırasında hastanın bilinci açıktır ve herhangi bir anestezi uygulanmaz. Herhangi bir sistemik ilaç hastaya verilmez bu nedenle birçok tedaviye göre çok daha güvenilir ve konforludur.
TMS tedavisi ne kadar süre uygulanır?
TMS tedavisi genellikle haftada beş seans olarak uygulanır. Seans süresi uygulanan tedavi yöntemine göre 5 – 45 dakika arasında değişmektedir. Hastanın klinik durumuna göre ortalama 20 seans tedavi uygulanmaktadır. Tedavi sonuçlarının kalıcı olması için aralıklı takip ve tedavi gerekmektedir.
TMS – Transkraniyal manyetik uyarım cihazı nasıl çalışır?
TMS devresi yüksek-voltaj gerilim kaynağı, kondansatör ve bobinden (koil) oluşmaktadır. Yüksek-voltaj gerilim kaynağı kondansatörü şarj eder, şarj olan kondansatörde bobin üzerinden deşarj olarak değişken bir manyetik alan oluşturur. Yaklaşık 2-3 Tesla gücünde manyetik alan oluşturan bu sistem klasik bir MRI cihazı kadar güçlüdür.
Kafa derisi üzerine yerleştirilen koilin oluşturduğu manyetik alan yalıtkan özellikteki kafa derisi ve kafatası üzerinden geçerek iletken özellikte olan beyin hücrelerinde elektriksel alan meydana getirir. Bu elektriksel alan beyin hücrelerinde eşik değerin üzerindeyse aksiyon potansiyeli oluşturur. Oluşan tek bir aksiyon potansiyeli, hücreden hücreye elektrobiyokimyasal süreçlerle iletilerek güçlü bir etkiye neden olur. Uyarının yöntemine göre beyin hücrelerinde transmemran potansiyeli depolarize veya hiperpolarize olur bu da hücrelerin daha fazla veya daha az uyarılabilir olmasına neden olur.
Hücresel düzeyde meydana gelen bu etkiler, elektromyelografi (EMG), elektroensefalografi (EEG), fonksiyonel MR (fMR), pozitron emisyon tomografi (PET) ve tek foton bilgisayarlı tomografi (SPECT) gibi görüntüleme araçları ile gözlenebilmektedir. İşlem sırasında hastanın kas hareketlerinden sorumlu alana veya görme merkezine uyarı verildiğinde kas kasılması veya ışık görüntüsü klinik olarak görülebilir.
TMS uygulamalarında, koilin tipi, verilen uyarının şiddeti, uyarının sıklığı, uyarı sayısı, akımın yönü ve seçilen beyin bölgesine göre oluşacak etki değişmektedir. Uygulanan bölgede meydana gelen manyetik alan uygulanan şiddete göre 5 cm derinliğe kadar etkili olabilmektedir. Bu sayede cerrahi bir işleme gerek kalmadan beyindeki yüzeyel ve derin yapılar uyarılabilmekte yada baskılanabilmektedir.
TMS tedavisinin geleceği… Transkraniyal Manyetik Stimülasyon, beyin fonksiyonlarını düzeltmesi ve yeni sinir ağları oluşturması (nöroplastisite) nedeniyle son yıllarda hem sağlıklı hem de nörolojik ve nöropsikiyatrik hastalığı olan bireylerde kullanılmaktadır. Günümüzde birçok klinik araştırma TMS alanında yoğunlaşmıştır. Gelecekte dikkat, hafıza, öğrenme becerileri, dil becerileri ve kondisyonu geliştirmek için önemli bir yer edineceği açıktır.